“`html

MİLLİYET.COM.TR / Orta Doğu’da siyasi ve askeri gerilim yükselirken, meydana gelen olaylar, muhtemel bir çatışmanın uzak bir ihtimal olmadığını gözler önüne seriyor. ABD’nin sessizce yürüttüğü askeri hazırlıkların varlığı, İran’a yönelik olası bir gelişme için bölgede alarm zillerini çalmaya başlamış durumda.

SIR YERLEŞİMİ YAPILDI

Yunan basınında yer alan bilgiye göre, Banking News, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’na (CENTCOM) ait bir komuta ve kontrol uçağının Ürdün’e gönderildiğini ileri sürdü. Bu durum, saha üzerindeki kritik göstergelerden biri olarak değerlendiriliyor.

‘DAHA YIKICI BİR SONUÇLA KARŞILAŞABİLİRİZ’

Uzmanlar, kamuoyuna yansıyan endişelerin artık daha fazla yorum beklemediğini belirtiyor. Orta Doğu’da patlak verebilecek bir savaş, 12 günlük mevcut çatışmalardan çok daha derin ve yıkıcı sonuçlar doğurabilir.

‘AKTİF SAVAŞ STRATEJİLERİNDE KULLANILIYOR’

Askeri, diplomatik ve jeopolitik işaretler, bölgedeki durumun giderek daha karmaşık hale geldiğini gösteriyor. Financial Times kaynaklı bilgilere göre, Ürdün’e yerleştirilen bir CENTCOM komuta ve kontrol uçağı sadece sembolik bir eylem değil, aynı zamanda aktif savaş senaryolarında hava, kara ve füzelerin eşzamanlı yönetilmesi için kullanılıyor.

‘ABD ÜSSÜ OLACAK’

Bu konuşlanmanın, Washington’un sadece caydırıcı önlemler almakla kalmadığını, aynı zamanda yüksek yoğunluklu askeri harekâtlara yönelik hazırlıklar yaptığını gösterdiği belirtiliyor. BBC ile konuşan bir muhabir, İran’la muhtemel bir çatışmada Ürdün’ün ABD’nin ana askeri üssü haline gelebileceğini öngörüyor.

Bu gelişmeler dengeleri önemli ölçüde değiştirecek. Ürdün, artık sadece “istikrar sağlayıcı” bir faktör değil; aynı zamanda tüm güvenlik sonuçları ile birlikte kritik bir operasyon alanına dönüşüyor.

Yukarıdaki uçağın uydu görüntüsü (Banking News)

‘F-15 HAZIRLIKLARI’

ABD basınından Wall Street Journal (WSJ) haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı “kararlı” askeri müdahaleler yapmayı ve gerekiyorsa rejim değiştirmeyi hedefliyor. Bu doğrultuda, ABD’nin F-15 jetleri olası bir saldırı için Ürdün’e yerleştirildi.

‘FIRSAT NOKTASI’

WSJ’nin aktardığına göre, ABD, Ürdün’deki Mafrak El Khadim Hava Üssü’ne F-15E jetleri yerleştirirken, C-17 nakliye uçaklarıyla gerekli ekipman ve lojistik desteği sağladı. Washington’un İran’a karşı yeni bir askeri operasyon başlatması durumunda, bu üssün hava saldırıları için kritik bir üs olacağı düşünülüyor.

‘850-900 KM UZAKLIKTA’

Üs, İran sınırına yaklaşık 850–900 kilometre mesafede bulunmaktadır. Bu, İran’ın kısa menzilli balistik ve taktik füzelerinin çoğunun etkili menzilini aşmaktadır. Tahran, bu noktayı hedef alabilmek için orta menzilli balistik füzeler kullanmak durumunda kalacağından operasyonel ve siyasi riskler önemli ölçüde artmıştır.

İSRAİL’DE HAZIRLIK SEVİYESİ YÜKSELDİ

Öte yandan, İsrail merkezli Kanal 14, Tel Aviv yönetiminin Trump’ın İran’a karşı askeri saldırı kararı vermiş olabileceği ihtimali nedeniyle ordu içinde alarm seviyesini artırdığını bildirdi.

Washington yönetiminden olası saldırı kararına dair herhangi bir açık sinyal olmasa da, Tel Aviv’de saldırının günler içinde gerçekleşebileceği endişesi ciddiyetle değerlendiriliyor.

İsrail ordusu, bu çerçevede olası füze saldırılarına karşı hazırlıklarını artırıyor, hava savunma sistemlerini konuşlandırıyor ve son günlerde teyakkuz durumunu daha da güçlendiriyor. Bu tedbirlerin, Yemen ve Lübnan’dan gelebilecek tehditleri de kapsadığı ifade ediliyor.

HİNT OKYANUSU’NDAN HAREKETLER BARİZ

Son günlerde Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia Üssü’nde de yoğun bir askeri faaliyet yaşanıyor. Çeşitli bombardıman ve nakliye uçaklarının bu üsse sevk edildiği görülüyor. Diego Garcia, İran’ın menzilinden uzak olması sebebiyle ABD’nin stratejik açıdan oldukça önemli bir avantajı olarak değerlendiriliyor ve uzun menzilli saldırılar için güvenli bir komuta ve ikmal merkezi sunuyor.

Ürdün’ün öncü birlik olarak kullanılması ve Diego Garcia’nın stratejik derinlik sunması, kısıtlı ya da sembolik bir saldırı yerine kapsamlı ve çok katmanlı hava operasyonlarına hazırlık yapıldığını gösteriyor.

Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia Üssü’ndeki askeri hareketlilik

‘KOLU KESİLECEK’

İran Devrim Muhafızları’nın üst düzey bir yetkilisi Mohsen Rezai, “Trump elini ve parmağını kesmeye hazırlanıyoruz” dedi. Saldırıya uğramaları durumunda ateşkesi kabul etmeyeceklerini belirtti.

‘ÖNCEKİLERİ ANDIRMAYACAK’

Uzmanlar, bir sonraki çatışmanın geçmişteki savaşlara benzer olmayacağını belirtiyor. Bu sefer, geçici ya da coğrafi olarak sınırlı olmayacak; yalnızca devletlerin rol almayacağı çok daha karmaşık bir çatışma ortamı doğurabilir. ABD’nin doğrudan müdahale etmesi, İsrail’in aktif katılımı, Ürdün’ün stratejik konumu ve İran’ın müttefik ağı, çok katmanlı bir çatışma senaryosu yaratmaktadır.

Bu durumun etkileri, Orta Doğu ile sınırlı kalmayacak. Deniz yollarının güvenliği, enerji fiyatları, küresel piyasalardaki dalgalanmalar ve uluslararası siyasi istikrar, zaten yüksek bir gerilim altında seyrediyor.

Eğer diplomasi devreye girmezse, bölge ciddi bir krizden çatışmaya, ardından çok daha geniş bir bölgesel kaosa sürüklenebilir. Bu olasılıkların sonuçları Orta Doğu sınırlarını aşacak gibi görünüyor.

Trump, Perşembe günü Davos’tan dönüşü sırasında Air Force One’da gazetecilere, İran konusunda hala seçenekleri değerlendirdiklerini ifade ederek, “ABD Ordusu’nun büyük bir gücü Tahran’a doğru yöneliyor” açıklamasında bulundu.

Amerikan medyası, geçen hafta, Güney Çin Denizi’nde bulunan USS Abraham Lincoln uçak gemisinin savaş gücüyle birlikte Orta Doğu’ya doğru göndermeye hazırlandığını bildirdi.

NE OLMUŞTU?

İran’da 28 Aralık 2025 tarihinde yerel para biriminin döviz karşısında değer kaybı ve ekonomik sıkıntılar artarken, Tahran Büyük Çarşı’sındaki esnaflar protesto eylemlerine başlamıştı ve bu protestolar hızla birçok kente yayıldı.

İran basınında yer alan bilgilere göre, protesto sırasında 314 kamu binası, 399 banka, 704 özel mülk, 419 zincir market, 253 otobüs durağı, 24 benzin istasyonu, 220 motosiklet, 305 kamu aracı, 749 polis aracı, 350 cami, 84 dini mekan ve 89 ilahiyat medresesi hasar gördü ya da ateşe verildi.

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ekonomik nedenlerle başlayan olaylarda ölenlerin sayısının 4 bin 902’ye çıktığını duyurdu.

Trump ise, İran’daki birçok göstericinin “infazlarının” durdurulmasının, Tahran’a gönderdiği bir uyarı olduğu iddiasını yineleyerek, “Bundan sonrasında İran’da neler olacağını bekleyip göreceğiz” dedi ama “saldırı ihtimalinin” hiçbir zaman tümüyle ortadan kalkmadığını ifade etti.

Ayrıca, en ufak bir tehdit durumunda “İran’ın varlığına son verme” talimatını verdiğini de duyurdu.

“`